همه می‌دانند یادگیری زبان دوم با بالارفتن سن، سخت می‌شود. در یک مطالعه‌ی جدید، دانشمندان سنی را که در آن شانس شما برای یادگیری کامل یک زبان دیگر در بالاترین حد خود است، ده سالگی اعلام کرده‌اند.

این مطالعه در که در نشریه‌ی «کاگنیشن» به چاپ رسیده است، نشان داده‌ است اگر پس از سن ده سالگی، آموختن زبان خارجی را آغاز کنید، هرگز به طور کامل به آن مسلط نخواهید شد؛ البته این بدان دلیل نیست که مهارت های زبانی در این سن رو به کاهش می‌گذارند.

پژوهشگر این تحقیق، جاشوا هارتشون، که استادیار رشته روانشناسی در کالج بوستون است، می‌گوید: «در سن ده سالگی هنوز هم خیلی سریع مطالب را می‌آموزیم ولی واقعیت اینست که وقت شما تمام شده زیرا توانایی یادگیری در 17 یا 18 سالگی شروع به افت می‌کند».

بنابراین افرادی که بعد از سن ده سالگی یادگیری زبان خارجی را آغاز می‌کنند شاید بتوانند به توانایی‌های خوبی در زبان دست پیدا کنند ولی هیچگاه به صورت کامل بر زبان خارجی مسلط نخواهند شد.

به گفته‌ی هارتشون، دلیل افت توانایی یادگیری در آستانه‌ی بزرگسالی هنوز مشخص نیست. شاید بروز تغییراتی در انعطاف پذیری مغز، تغییرات شیوه‌ی زندگی در نتیجه‌ی وارد شدن به دنیای کار یا ورود به دانشگاه و یا حتی عدم تمایل به یادگیری چیزهای جدید با بالاتر رفتن سن و نیز احساس کودن بودن در چیزی، بتوانند دلایلی برای این پدیده باشند.

دانشمندان برای رسیدن به این نتایج از تحقیقات جالبی استفاده کردند؛ این پژوهشگران برای گردهم‌آوردن تعداد زیادی شرکت‌کننده که دارای زمینه و پیشینه‌ی مختلف باشند، یک امتحانک (quiz) در زمینه‌ی گرامر (دستور زبان) طراحی و آن را در اینترنت منتشر نمودند که به سرعت همه‌گیر و محبوب شد. این امتحانک ده دقیقه‌ای که به ?which English موسوم بود، زبان مادری، گویش و محل سکونت افراد را از طریق پاسخ‌های شرکت‌کنندگان به سؤالات دستوری انگلیسی، حدس می‌زد. در پایان امتحانک، از افراد در مورد زبان مادری آن‌ها و این‌که آیا زبان دیگری را آموخته‌اند سوال می شد و در صورت مثبت بودن پاسخ، درباره اینکه چه زمانی اقدام به زبان‌آموزی کرده اند و نیز در مورد محل زندگی آن‌ها، سوال می شد.

این آزمون خیلی زود فراگیر شد. امتحانک بیش از 300000 بار در فیسبوک توسط افراد به اشتراک گذاشته شد و در صدر صفحه‌ی ردیت (reddit) قرار گرفت. تقریباً 670000 نفر در این امتحانک شرکت کردند و از این طریق، داده‌های زیادی درباره‌ی سخنگویان انگلیسی زبان که زبان مادری آن‌ها انگلیسی بود و یا زبان مادری آن‌ها زبانی غیر از انگلیسی بود، در اختیار پژوهشگران قرار گرفت؛ برخی از شرکت‌کنندگان به زبان‌های دیگر صحبت می‌کردند و برخی از آن‌ها خیر. تحلیل پاسخ‌ها و اشتباهات شرکت‌کنندگان، این امکان را برای پژوهشگران فراهم نمود که نتایج دقیقی درباره‌ی یادگیری زبان بگیرند. (هارتشون در حال حاضر، مشغول انجام آزمایش‌های آنلاین دیگری درباره‌ی زبان است و افراد می‌توانند در این آزمایش‌ها شرکت کنند).

به گفته‌ی هارتشون این پژوهش نه تنها دیدگاه‌های جدیدی درباره‌ی زمان بحرانی آموزش زبان ارائه نمود، بلکه به صورت مشخص نشان داد دانش‌آموزان در صورتی که از شیوه ‌ی غرق شدن (immersion) برای یادگیری زبان استفاده کنند، خیلی بهتر از صرفاً حضور در کلاس، زبان جدید را خواهند آموخت. هارتشون در این باره می‌گوید: «منظور از غرق شدن این است که اگر به عنوان یک فرد بزرگسال در یک کشور دیگر زندگی کنید و سعی کنید زبان آن کشور را بیاموزید، خیلی بهتر از اینست که زبان را فقط در مدرسه یاد بگیرید».

او توصیه می کند که اگر نمی‌توانید در یک کشور دیگر زندگی کنید، باید محیطی حتی الامکان طبیعی به وجود آورید. برای مثال پیدا کردن راه‌هایی برای صحبت کردن با افرادی که زبان مادری آن‌ها، زبانی است که شما قصد آموختنش را دارید، بسیار موثر است.

این نوع اقدامات خیلی بهتر از این‌ است که سعی کنید مهارت‌های خود را از طریق کتاب‌ها بالا ببرید. اگر بتوانید چنین کاری را انجام دهید، احتمال زیادی وجود دارد که بتوانید حتی در بزرگسالی هم تسلط زیاد (و نه کامل) در صحبت کردن به زبان خارجی پیدا کنید.

این یافته‌ها ثابت می کنند که افرادی که دوران دبستان را تمام کرده اند، می‌توانند بر زبان دوم دلخواه خود مسلط شوند. اما مغز افراد بزرگسال اگرچه از آن‌چه که پژوهشگران قبلاً تصور می‌کردند، عملکرد بهتری دارد؛ اما احتمال کم‌تری وجود دارد که بتواند به یک زبان خارجی تسلط کامل پیدا کند.